Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
290
een vertrek waar zich een aantal personen l)ijeen bcAinden, dan
zal in zeer weinige oogenblikken het bolletje of schijfje reeds
alle electriciteit hebben verloren, gelijk dit door het proefblaad-
je blijken kan. Doet men daarentegen des winters bij sterk vrie-
zend weder, of in een warm gestookt vertrek, waar weinige
menschen zijn, en waarin het toestelletje reeds eenigen tijd go-
staan heeft, of des zomers bij zeer helder en droog weder, na-
dat het toestelletje eenigen tijd in de zon heeft gestaan en ook
zonder te veel omstanders, dan zal na eenige minuten het bol-
letje zich nog electrisch vertoonen. Maar onder de allergunstigste
omstandigheden zal het wel niet veel langer dan een kwartier
uurs zijne kracht l)ehouden. Er zijn geene volkomene
n i e tg e 1 e i d e r s der electriciteit.
*Heeft men onder zekere omstandigheden waargenomen dat het
bolletje in 5 minuten aan een 2 duim lang draadje genoegzaam
alle electriciteit verloren heeft, dan zal dit aan een 10 duim langen
draad zijne lading veel langer behomlen — de isolatie is des
te beter, naarmate de isolerende stang of draad dunner en lan-
ger is. Maar vijftnaal langer zal het de lading niet behouden,
gelijk dit ong(iveer het geval zou zijn, als het verlies alleen door
den draad plaats had. De lucht, hoe droog ook, isoleert
mede niet volkomen, maar wel des te beter naarmate
zij drooger is. Daarom zal men in een met menschen opgevuld
vertrek de meeste electrische proefnemingen zien mislukken, in-
dien men niet zorgt, dat alle nietgeleiders die men bezigt
merkelijk warmer zijn en l)lijven dan de omringende lucht, en
2 O dat de lucht in het vertrek zoo veel mogelijk ververscht
worde. Op dit laatste komen wij bij de leer der warmte terug.
Ontdek- l^e gewigtige ontdekking van het onderscheid tusschen ge-
leiders en nietgeleiders is door den Engelschman Stephau
leiders Gray in het jaar 1729 gedaan. Hij wreef eene glazen buis,
en niet j^et eene einde met eene kurk gesloten was, en be-
geleiders. ^ jg electriciteit der buis zich aan deze mededeehh;,
en dat ligte ligchamen er door aangetrokken werden. Aan de