Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
284
den, tegen luchtstroomen en alle andere aanraking beveiligd.
I

Mede-
deeling
der elec-
triciteit.
159. Werking van een geleider der electriciteit.
Proef a. Een klein schijfje papier (of een vlierpitballetje),
dat aan een katoenen draad hangt, welken men met de hand
vasthoudt, of die aan een koperdraad is opgehangen, die met dc
tafel in aanraking is, worde met eene gewrevene pijp lak aan-
geraakt, en de laatste weder verwijderd. Zou er door de aanra-
king met het door wrijving geëlectriseerde lak niet eene veran-
dering met het stukje papier zijn voorgevallen ? Aan een ligchaam,
Fig 163 meteen ander warm ligchaam in aanraking
komt, wordt warmte medegedeeld; de hand, die
een nat ligchaam aanraakt, wordt zelve nat. Het
papiertje is door een electrisch ligchaam aan-
geraakt ; misschien is het zelf electrisch geworden,
hoezeer ook slechts in geringe mate. Om dit te
beproeven, naderen wij het met hetproefblaad-
W je. Maar het wordt volstrekt niet aangetrokken,
en het schijfje toont niet het minste spoor van electriciteit. Nog-
tans wordt de aantrekkende kracht van het gewrevene lak steeds
zwakker, hoe meer het door het stukje papier in verschillende pun-
ten aangeraakt wordt; de pijp lak heeft een gedeelte harer electri-
citeit verloren, het schijfje papier moet haar hoogstwaarschijnlijk
die ontnomen hebben.
Proef b. Aan een katoenen draad, omtrent 4 duim lang,
hange men een schijfje papier (of een vlierpitbal-
lefje). Aan het boveneinde van den draad worde een
tweede schijfje papier bevestigd en dit aan een
z ij d e n draad (liefst floszijde en zoo dun mogelijk
gespleten) van 15 a 2 O duim lengte. Tenvijl men
nu het boveneinde van den zijden draad in de
hand houdt of dien ergens aan heeft opgehangen,
rake men het onderste schijfje papier met eene ge-
wrevene pijp lak aan, verwijdere deze en nadere
Fig. 164.