Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
15
regt boven eenig punt van zijn ondersteunings-
vlak ligt.
Proef h. Een potlood sta loodregt op eene tafel; zijn Vaste
cirkelvormig ondersteuningsvlak is klein, en zoodra het slechts
weinig ter zijde overhelt, moet het omvallen. Steekt men daar- een lig-
entegen het onderste zijner einden loodregt in eene kurk, dan^^^^"^'
zal de stand van het potlood veel vaster zijn. Er behoort
meer kracht toe om het te doen vallen, men moet het verder
ter zijde doen overhellen. Maar er zijn nu met het potlood twee
veranderingen voorgevallen: vooreerst is het ondersteu-
ningsvlak vergroot; ten tweede blijkt, dat, wanneer men
volgens proef 4 fl op den kant der tafel het potlood met de
vast zittende kurk in evenwigt brengt, dat hun gemeenschap-
pelijk zwaartepunt thans lager of digtdr bij het mid-
den van het ondersteuningsvlak ligt. Een boek
ligt derhalve met zijne breede vlakte onvergelijkelijk vaster dan
wanneer het overeind staat, dewijl zijn zwaartepunt veel lager
ligt en daarbij te gelijk naar alle zijden in horizontale rigting
verder van den rand van het ondersteuningsvlak verwijderd is.
Proef ('. Het potlood worde zeer schuin inde kurk ge-
Eig. 13. stoken ; op de tafel gezet, zal het omval-
len ; het verkrijgt echter terstond een vol-
komen vasten stand , zoodra men nog een
sleutel op de kurk legt. Daardoor is het
zwaartepunt van het geheel, dat zich in
den sleutel loodregt boven het ondersteu-
ningsvlak bevindt, nog verder naar onde-
ren gebragt, en het gewigt vermeerderd.
Derhalve volgt hieruit voor overeind staande ligchamen als:
Wet van den vasten stand. Hoe grooter het ge-
wigt en het ondersteuningsvlak van een
ligchaam zijn, en hoe d i g ter zij n zwaar-
tepunt bij het midden van dit vlak ligt,
des te vaster staat het ligchaam.