Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
321.
bij te voegen, welk weêr („zeer schoon, selioon, verander-
lijk , wind, regen, storm") met iederen barometerstand over-
een komt. Komt het weder naar deze bepalingen uit, dan zeggen
zij, die een barometer gekocht hebben, dat hun weerglas goed
wijst ; komt het niet uit, dan meenen zij, dat het werktuig niet
goed gaat.
De barometer geeft intusschen niet de veranderingen van het
weder, maar de veranderingen in de drukking der
lucht aan; zijn rijzen zegt dat de drukking der lucht grooter, zijn
dalen dat de drukking geringer is geworden. Maar het weder
hangt voornamelijk van drie omstandigheden af — van de warm-
te, van de hoeveelheid waterdamp, in de lucht bevat, en van de
drukking der lucht; eerst uit het acht slaan op alle drie veel-
vuldig afwisselende betrekkingen kan men met eenige waarschijn-
lijkheid een besluit opmaken, hoedanig het weder kort daarop
wezen zal. Alleen bij bepaalde winden, bij zuidwesten- en
noordoostenwind, staan warmte, dampgehalte en drukking der
lucht in een wederkeerigen zamenhang, die bijna altijd de zelfde
veranderingen van het weder pleegt voort te brengen. De ba-
rometer heeft in onze streken den laagsten stand bij
zuidwestenwind en toont aan dat de drukking der lucht
dan het geringste is.
Hoogte- 119. Gebruik van den barometer tot hoogtemetin-
metingen. Wejnig jaren na het nemen der proef van Torricelli
sloeg de fransche geleerde Pascal voor om zich met een
barometer op den top van een berg te begeven, waar men een
aanmerkelijk gedeelte van den dampkring beneden zich had. Op
het kwik drukt aldaar eene minder hooge luchtkolom , en het
moest een des te lageren stand innemen hoe hooger de berg
was. Deze proef werd in 1648 door Pascal's zwager, Perrier,
uitgevoerd. Hij beklom den meer dan 1200 ellen hoogen Puy-
de-Dôme in Auvergne, en zag bij het stijgen het kwik meer en
meer dalen; het stond op den top meer dan 7 duim lager dan