Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
321.
Haar de oorzaak van dit aftrijkend verschijnsel vroeg, gaf ten ant-
woord , dat de afkeer der natuur voor de ledige ruimte zich
blijkbaar slechts tot eene hoogte van 32 voet uitstrekte; hij
wist echter zeer wel, dat de lucht zwaar is, hield haar gewigt
zelfs voor twee maal zoo groot als het werkelijk is , en gaf den
i-aad, twee buizen te vervaardigen, die met elkander gemeen-
schap hadden, en van welke de kortste van boven open, de
langste, meer dan 32 voet lang, van boven gesloten en luchtle-
dig moest zijn ; de drukking der lucht zou in de langste buis eene
waterkolom van 32 voet hoogte ophouden. Kort daarop stierf hij-
Zijn leerling en opvolger op den leerstoel der natuurkunde te
Bologna, Torricelli, trok van de aanduidingen zijns leer-
meesters met gelukkig gevolg partij. Indien het, zoo redeneerde
Torricelli, de drukking der lucht is, die eene waterkolom van
32 voet hoogte in de luchtledige ruimte omhoog drijft en haar
gewigt draagt, dan moet zij ook kolommen van andere vloeistof-
fen dragen , en deze zullen minder hoog zijn ,
in geval het soortelijk gewigt dier vloeistof-
fen grooter is. Nu weegt kwik 13'/2 maal
zoo veel als eene gelijke hoeveelheid water;
eene kwikkolom , welke door de lucht opge-
houden kan worden , zal dus I3V2 maal kor-
ter zijn dan de opgehouden waterkolom en
slechts eene hoogte hebben van ^Vu.s voet,
of van = ongeveer 76 ned. duimen.
Om de juistheid zijner redenering te be- Proef van
proeven, vulde Torricelli in 't jaar 1643
eene glazen buis van 80 duim lengte,
aan het eene einde open, aan het andere ge-
sloten, geheel met kwik. Het opene einde A
werd met den vinger gesloten gehouden en
in een bakje met kwik CD gedompeld. Toen hij
den vinger wegtrok, begon het kwik in de
buis te dalen en bleef na eenige schomme-
rig. 120.
7i
I Torricelli.