Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
135
tot een rigtigen gang brengen, laat zich het schommelende gedeelte
der spiraalveder, dat van
Fig. 72 6. de spil tot aan het pallet-
..................................tje BD reikt, verlengen
of verkorten. Dit palletje
is aan een stuk van een
getand rad bevestigd, dat
zich onder de wijzerplaat
laat verschuiven. Daarin
grijpt het kleine kom-
p a s r a d C, welks as bo-
ven eene ingedeelde kom-
passchijf den kompas-
w ij z e r draagt. Terwijl
men door den horologiesleutel den stand van den kompaswij-
zer verandert, verlengt of verkort men alzoo de regelende spi-
raalveêr. In de c i 1 i n d e r h o r o 1 o g i ë n is het echappement
eenigzins anders ingerigt; daarin heeft de spil der onrust geene
vleugels, maar vormt een hollen cilinder, in welke de haken
van het echappementsrad ingrijj)en.
74. Het werk van een horologie. Het werk van een Jng van
horologie wordt grootendeels tusschen twee metalen platen
uurwerk
gezet, welke door verscheidene loodregte stijltjes aan elkan-
der bevestigd zijn; slechts een klein gedeelte van het rader-
werk, waardoor de uurwijzer bewogen wordt, is tusschen de
bovenste plaat en de wijzerplaat aangebragt. Tusschen de
beide platen vinden wij in onze teekening het verst naar
den linker kant vooreerst de trommel met de daar in geslo-
tene, het geheele werk drijvende veer; iets verder regts de
kegelvormige s n e k, wier inrigting reeds beschreven is en die
door middel van den ketting van de trommel hare beweging
ontvangt. De as der snek heeft van boven een vierkant pen-
netje, dat bij vele horologiën door eene opening in de wij-
zerplaat uitsteekt en tot het opwinden van het horologie door