Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
130
is de slinger in zijnen uitersten stand ter regter zijde gekomen,
dan grijpt de linker tand van liet anker in het rad en stuit het
op nieuw. Daar de schommelingen van den slinger in gelijke tij-
den geschieden, zoo veroorlooft hij het schakelrad niet dan bij ge-
heel gelijke tusschenpoozen verder te gaan. Te gelijk bewerkt het
gewigt, dat de slingerbogen van den slinger, ondanks de wrij-
ving en den tegenstand der lucht, niet kleiner worden; het rad
dringt anker en slinger tot nieuwe beweging. Iedere tand van
het anker moet in iedere opening tusschen de tanden van het
schakelrad ingrijpen, opdat het eene omdraaijing volbrenge; de
linker tand van het anker grijpt zoo dikwijls in als de slinger
naar de regter zijde slingert. Een secondeslinger doet in eene
minuut 30 schommelingen naar de regter, en even zoo veel naar
de linker zijde. Derhalve volbrengt iedere tand van het anker
zijnen weg door de dertig openingen tusschen de tanden van
het rad in eene minuut, en het schakelrad draait zich in eene
minuut juist eenmaal om 1).
Veer-
kracht.
IV. DE VEERKRACHT.
70. Veêrkracht of elasticiteit. Een stukje gomelas-
tiek laat zich met de hand zamendrukken; bij het ophouden der
drukking zet het zich wéér uit en neemt zijne vorige gedaante
aan. Even zoo laat het zich uitrekken en wordt daardoor ver-
lengd ; houdt men echter op te trekken, dan keert de gomelas-
tiek tot hare vorige grootte en gedaante terug. Elastiek of veer-
krachtig noemen wij een ligchaam, dat, wanneer de eene of
andere kracht het zamengedrukt of uitgerekt heeft, zijne vorige
1) Voor meer bijzonderheden aangaande dit onderwerp en andere
inrigtingen der zoogenaamde echappementen, zie Beginselen der
Werktnigkennis van W. M. Logeman. Haarlem, A. C. Krnseman.