Boekgegevens
Titel: Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Serie: Van Druten & Bleekers goedkope bibliotheek voor alle standen, of verzameling van nuttige werken over allerlei vakken van wetenschap door de beste der hedendaagse schrijvers, [1e afd., serie 1], dl. 12-14
Auteur: Crüger, F.E.J.; Logeman, W.M.
Uitgave: Sneek: Van Druten & Bleeker, 1856-1858
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: NOK 09-61
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200029
Onderwerp: Natuurkunde: natuurkunde: algemeen, Natuurkunde: meetmethoden, meettechnieken en instrumentatie van de natuurkunde
Trefwoord: Natuurkunde, Experimentele natuurkunde, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Grondbeginselen der natuurkunde, door de eenvoudigste proeven toegelicht
Vorige scan Volgende scanScanned page
103
II. DE DUIMSPIL.
Stampwerken,
Fig. 52.
53. Voor stamp- en hamerwerken worden de spillen zonder Duim-
aanwending van kruk tot het voortbrengen der vereischte op-
en neergaande beweging ingerigt, doordien men er sterke tanden
aan bevestigt. Deze hebben eenige overeenkomst met de gedaante
van een omgekeerd gehouden duim en heeten duimen of spil-
haken. De daarvan voorziene spil noemt men d u i nfs p il, en zij
ontvangt hare beweging door een waterrad of eenig ander be-
wegingswerktuig.
In de stampwerken zijn loodregt staande Het
balken, de stampers, op te ligten,
die naar onderen van een sterken duim,
de heflat, voorzien zijn. In hunnen
loodregten stand worden zij door de
scheilatten gehouden, welke ze aan
alle kanten omgeven en hun vergunnen
zich met genoegzame speelruimte op
en neêr te bewegen. De duimen der
spil grijpen onder de heflat en schuiven
ze met den stamper opwaarts. Heeft de duim der spil de hef-
lat verlaten, dan vallen de stampers wegens hunne zwaarte we-
der in de groeven, de uitholling van een dikken boom, neder.
Daarin verbrijzelen zij de eiken schors in de runmolens der
mijnwerken; in sommige oliemolens kneuzen de stampers
het oliezaad en bereiden het daardoor ter uitpersing voor; in de
kruidmolens stooten zij de stoffen fijn, die tot het vervaardi-
gen van het kruid noodig zijn.
54. Hamerwerken. In ij z e r- en k o p e r m ij n w e r k e n Hamer-
worden door duimspillen de groote hamers opgeheven , die dik- werken,
wijls meer dan 50 ponden zwaar en aan een langen, op een
balk gelijkenden steel bevestigd zijn. De steel draait zich om