Boekgegevens
Titel: De plantkunde: voor zelfstandige oefening of ten gebruike bij het middelbaar en tot voorbereiding voor het hooger onderwijs
Auteur: Coster, D.J.
Uitgave: Amsterdam: C.L. Brinkman, 1864 *
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 1046 E 14
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200028
Onderwerp: Biologie: botanie: algemeen
Trefwoord: Plantkunde, Leermiddelen (vorm)
* jaar van uitgave niet op de gebruikelijke wijze verkregen, mogelijk betreft het een schatting
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De plantkunde: voor zelfstandige oefening of ten gebruike bij het middelbaar en tot voorbereiding voor het hooger onderwijs
Vorige scan Volgende scanScanned page
390
schijnselen van algemeene ziekelijkheid, of kortvreg »ziek-
ten" te noemen. De grens tusschen de mindere en hoogere
graden van ziekelijkheid is uit dien hoofde meer naar
het gevolg, dan naar eenen bepaalden toestand in zeker
tijdsbestek vast te stellen. Omgekeerd gaat veel onder den
naam van algemeene ziekte door, wat slechts tot plaatselijke ver-
schijnselen behoort. Wanneer zich echter bij verschijnselen van
plaatselijke ojT algemeene ziekelijkheid vroeger of later zekere
achterlijkheid of kwijning van een gedeelte of van de geheele
plant openbaart, zoodat men de regelmatige ontwikkeling en
andere verschijnselen belemmerd vindt en de plant veelal vroe-
ger dan gewoonlijk en onder vreemde verschijnselen sterft,
dan komt in die gevallen het begrip van »ziekte" meer nabij
aan dat, wat men ook onder dien naam bij dieren en men-
schen pleegt te verstaan. Zoodanige ziekten nu ontslaan vaak
op zeer raadselachtige wijze, zonder dat men zich tot dusverre
eenige voorstelling omtrent hare oorzaak vormen kan. Voor
andere is het mogelijk, de daartoe aanleiding gevende oorza-
ken te ontdekken en die namelijk op rekening van uitwendige
invloeden te stellen ; slechts in enkele gevallen is men er in
geslaagd, dexe, voor zoo ver zij schadelijk inwerken, te wij-
zigen of af te weren en daardoor herstel aan te brengen of
althans de uitbreiding der ziekte te voorko.men. De wijze,
waarop zich die ziekten openbaren, is zeer verschillend naar
gelang van den aard der stoornis en van het daarbij betrok-
kene plantendeel; zoo b. v. behooren daartoe verschijnselen
van ongewone uitzetting (knoestvorming, zwellingen en uitwas-
sen van verschillenden aard, enz.); inkrimping, verkleuring,
ook het optreden van vlekken, het verdwijnen der gewone
kleurstoifen, het verslappen, verwecken of vermolmen, het
vroegtijdig afvallen van deelen, de staking in deze of gene
der gewone groei- of vermeerdering-verschijnselen, overmatige
uit.«cheiding van stoffen, het optreden van duidelijke blijken
van ontbinding of verrotting, enz. — Door velen wordt een
onderscheid gemaakt tusschen uit- en inwendige ziekten,
naarmate de verschijnselen der bestaande stoornis zich het
eerst of wel alleen bij de buitenste deelen der planten ver-
toonen, dan wel of zij het eerst en voornamelijk binnen in
de planten optreden; men houdt dan de laatste gemeenlijk