Boekgegevens
Titel: De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Auteur: Bos, P.R.
Uitgave: Groningen: J.B. Wolters, 1880
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: IWO 200 E 3 (atlas)
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200007
Onderwerp: (Sociale) geografie, cartografie, planologie, demografie: (sociale) geografie: algemeen
Trefwoord: Geografie, Leermiddelen (vorm)
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   De globe: aardrijkskundig schetsboek voor school en huis
Vorige scan Volgende scanScanned page
110
Eindelijk beklimt men den toren van de groote protestantsche kerk;
van daar zal de wjde vlakte ten minste door hare onbegrensdheid iets ver-
heffends aanbieden. Maar teleurgesteld komt men tot de ontdekking, dat
het uitzicht alle grootschheid en verhevenheid mist en slechts den indruk
geeft van troostelooze eentonigheid. De breede straten strekken zich ver,
verre uit tot in de lichtbruine of bleekgroene vlakte, en zoo ver het oog
reikt, liggen ellendige hutten over de vlakte verstrooid. Deze hutten her-
bergen vee, herders en arbeiders en liggen nog tot op mijlen afstands van
de stad. Bij iedere van deze dorpsche steden behoort een ontzettend groot
gebied. Eene vlakte van 7 a 8 vierkante geographische mijlen, tot ééne
boerenstad behoorende, is niets buitengewoons. Debreczin moet verspreid
staan op eene vlakte van 15 of 18 vierkante geographische mijlen. Zoo
heel nauwkeurig weet geen enkele burgemeester in Hongarije dat; want de
Magyaar haat de pedante nauwkeurige cijfers. De stad telt bijna 50 000 meest
protestantsche inwoners en is de grootste varkensmarkt van Hongarije.
De dorpen zien er in de Hongaarsche vlakte uit als de steden, met dit
verschil, dat er nog minder huizen en nog meer stof is. Nergens bijna,
evenmin als in de steden, vindt men huizen van meer dan ééne verdieping.
En al die grauwwitte lage huisjes staan langs de breede straten in ééne
lijn, van elkander gescheiden door tuinen en hagen. Alle hebben ze twee
vensters; voor het huis staat eene bank, terwijl boven aan den gevel boven
die bank een bundel mais is opgehangen. In al die huisjes wordt ongeveer
hetzelfde weinige huisraad gevonden, en men zou er eene weddingschap op
durven aangaan, dat de weinige denkbeelden die in zulk eene Magyaarsche
stad in omloop zijn, in aller hoofden ongeveer één' vorm hebben aange-
nomen. Onwillekeurig denkt de bezoeker van deze steden en dorpen aan
eene tentenstad der Aziatische steppen.
Men heeft, dan ook het karakter der Magyaarsche steden en dorpen in
verband gebracht met de vroegere woonplaatsen van dit volk in de Azia-
tische steppen, en zeker niet ten onrechte, ofschoon de opmerking moet
worden gemaakt, dat de Servische, Slovakische en Roemeensche dorpen
, in de Groote Hongaarsche vlakte hetzelfde karakter vertoonen, en dat
men iets dergelijks aantreft, althans wat de dorpen betreft, in andere vlak-
ten , waar de geographische gesteldheid des bodems eenigermate overeen-
komstig is. Zoo in de Fransche I.andes en in de Amerikaansche prairiën
van het westen. De vlakte, die overal gelijk is, biedt geen punt aan,
waar zich de menschen om de eene of andere reden om toe wilden groe-
peeren; de lage prijzen der landerijen maakten den aankoop van groote
stukken gronds mogelijk, en iedereen wilde liefst langs den koristen weg
alle deelen van zijn gebied kunnen bereiken; daarom bouwde hij zijn huis
er midden op. Eerst langzamerhand vormen zich in dergelijke streken aan-
trekkingspunten, waar eene dichtere bevolking samenstroomt.