Boekgegevens
Titel: Nederlandsche volksoverleveringen en godenleer
Auteur: Bergh, Laurens Philippe Charles van den
Uitgave: Utrecht: Johannes Altheer, 1836
Auteursrechten: Zie auteursrechten
Citeerinstructie: Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam, UBM: 1197 C 36
URL: http://schoolmuseum.uba.uva.nl/bookid/LCSM_200001
Onderwerp: Sociologie: folklore, volkskunde: algemeen
Trefwoord: Volksverhalen (teksten), Mythologie, Nederland
Bekijk als:      
Scan: Afbeeldinggrootte:
   Nederlandsche volksoverleveringen en godenleer
Vorige scan Volgende scanScanned page
apsesB
151
treffen 1). Hierop wijst niet alleen de vereeriug van
den Heigod Holler, maar inzonderheid het onder-
scheid tusschen wit en zwart, als kenmerk cn ei-
genaardig attribuut der twee klassen. Vandaar dat
raven, kraaijeri, zwarte katten en misschien ook mol-
len voor onheilspellende dieren gehouden zijn, welk
bijgeloof nog stand houdt en uit het heidendom
verklaard moet worden. Shakspeai-e heeft in zijne
dramatische werken meermalen hiervan gebruik ge-
maakt , ook van dien kant zijn zijne schriften hoogst
merkwaardig. De geesten en schimmen verschijnen
daarentegen meestendeels in het wit, ook de Witte
Juffers, een blijk van hunne bovenaardsche natum-.
Waarzeggers, wichelaars, tjoenders en dergelijken
stonden met de godsdienst in verband en zijn
daarom niet allen als dienaren der onderaardsche
Goden te beschouwen. _ Het is eene zeer ware op-
merking, dat bij de invoering eener nieuwe gods-
dienst de vroegere gemeenlijk voor duiveldienst wordt
uitgekreten, dit geldt ook ten aanzien der hei-
densche lotvoorspellers, priesters en godendienaars;
in hunnen tijd waren zij in twee klassen onder-
scheiden , beiden echter geoorloofd 2).
De godenleer was oudtijds in Friesland ten naauw-
ste met de staatsregeling en de wetgeving verbonden,
die daarom heilig en van hemelschen oorsprong ge-
i) Vooral in het boek Job en in Genesis.
De tegenwoordig iu Groningen nog bekende hnojfel-
banden, uit verscheidene draden gemaakt, lijii welligt vau
de heidensclie tjoenders afkomstig.